Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies.



01.12.2022

Wyższy poziom programowania

Progress oferuje nowe narzędzia programistyczne: Progress Telerik, Progress Kendo UI i...
01.12.2022

Łączność w podróży

VMware SD-WAN VMware zaprezentował rozwiązanie SD-WAN nowej generacji, w tym nowego...
01.12.2022

Bezpieczne e-maile

Nowa aplikacja firmy Cypherdog Security Inc. umożliwia bezpieczną wymianę maili i...
01.12.2022

Pierwszy w branży

Schneider Electric wprowadza na rynek APC Smart-UPS Ultra. To pierwszy w branży...
01.12.2022

Przełączniki 10G dla MŚP

Nowe urządzenia to przełączniki 10G kompatybilne z systemem Omada SDN.
01.12.2022

Zarządzanie danymi

Firma Synology wprowadziła na rynek czterokieszeniowy DiskStation DS923+.
01.12.2022

Nowatorski system chłodzenia

OVHcloud zaprezentował nową, autorską technologię hybrydowego zanurzeniowego chłodzenia...
01.12.2022

Linia smart routerów

D-Link zaprezentował najnowszą rodzinę routerów Smart Wi-Fi z algorytmami sztucznej...
04.11.2022

Nowa platforma Red Hat

Nowa platforma Red Hat Enterprise Linux (RHEL) w wersjach 8.7 i 9.1 Beta obsługuje...

Unijny wyrok dotyczący transakcji internetowych

Data publikacji: 04-11-2022 Autor: Piotr Wasilewski

Trybunał Sprawiedliwości rozstrzygnął spór dotyczący opisywania przycisków, za pomocą których konsumenci potwierdzają dokonywanie zakupów w sklepach lub aplikacjach internetowych. Ten kontrowersyjny wyrok powinien zainteresować wszystkich przedsiębiorców związanych z branżą e-commerce.

 

Wyrok, o którym mowa, w sprawie Fuhrmann-2-GmbH przeciwko B. (C-249/21), zapadł 7 kwietnia 2022 r. Spór dotyczył popularnego serwisu Booking.com i typowej transakcji dokonanej przez jednego z użytkowników. Konsument, postępując zgodnie ze ścieżką transakcyjną serwisu, chciał dokonać rezerwacji pokoi w jednym z hoteli. W tym celu kliknął w przycisk „Zarezerwuj teraz”, przekazał dane osobowe, swoje i innych osób, które miały skorzystać z oferty hotelu, i ostatecznie potwierdził całość zamówienia, klikając w przycisk „Sfinalizuj rezerwację”. Zdaniem strony skarżącej, do której należał hotel, w ten właśnie sposób za pośrednictwem serwisu Booking.com doszło do zawarcia umowy o zakwaterowanie, z której konsument ostatecznie się nie wywiązał, gdyż nie stawił się w hotelu w wybranych przez siebie dniach, a także odmówił zapłaty tzw. kosztów anulowania rezerwacji (pokrywających się z kwotą wskazaną jako opłata za zarezerwowane pokoje).


W tym stanie prawnym i faktycznym pojawiło się pytanie, czy dostępna w serwisie ścieżka transakcyjna jest wystarczająco jasno i jednoznacznie opisana – czy przeciętny konsument nie ma wątpliwości co do tego, że klikając poszczególne przyciski, a zwłaszcza ostatni z nich („Sfinalizuj rezerwację”), zaciąga zobowiązanie do dokonania zapłaty. Pytanie wydaje się dość oczywiste i dlatego tym bardziej zaskakujące jest rozstrzygnięcie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE), który uznał (choć oczywiście nie zostało to wyrażone wprost, gdyż o znaczeniu poszczególnych słów mogą rozstrzygać wyłącznie sądy krajowe), że w tej konkretnej sytuacji obowiązek zapłaty nie był absolutnie jednoznacznie identyfikowalny dla konsumenta.


> Wymagania prawne


Powyższy wyrok dotyczy w istocie interpretacji art. 8 ust. 2 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/83 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie praw konsumentów, zmieniającej dyrektywę Rady 93/13/EWG i dyrektywę 1999/44/WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz uchylającej dyrektywę Rady 85/577/EWG i dyrektywę 97/7/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (DzU UE L 304/64 z 22.11.2011 r.; dalej: dyrektywa 2011/83). Zgodnie z tym przepisem: „Jeżeli umowa zawierana na odległość, która ma zostać zawarta przy użyciu środków elektronicznych, nakłada na konsumenta obowiązek zapłaty, przedsiębiorca przekazuje konsumentowi w jasny i widoczny sposób oraz bezpośrednio przed złożeniem przez niego zamówienia, informacje przewidziane w art. 6 ust. 1 lit. a), e), o) i p). Przedsiębiorca zapewnia, aby konsument w momencie składania zamówienia wyraźnie przyjął do wiadomości, że zamówienie pociąga za sobą obowiązek zapłaty. Jeżeli w celu złożenia zamówienia wymagane jest aktywowanie przycisku lub podobnej funkcji, przycisk lub podobna funkcja muszą być oznaczone w łatwo czytelny sposób jedynie z użyciem słów «zamówienie z obowiązkiem zapłaty» lub równoważnego jednoznacznego sformułowania informującego, że złożenie zamówienia pociąga za sobą obowiązek zapłaty na rzecz przedsiębiorcy. Jeżeli przedsiębiorca nie przestrzega przepisów niniejszego akapitu, konsument nie jest związany umową lub zamówieniem”.


Po pierwsze zatem, przedsiębiorca ma obowiązek poinformować konsumenta o głównych cechach danych towarów lub usług, łącznej cenie, czasie trwania umowy oraz, w stosownych przypadkach, minimalnym czasie trwania zobowiązań zaciągniętych przez konsumenta. Z pkt 39 preambuły dyrektywy 2011/83 wynika natomiast, że: „Ważne jest zapewnienie, aby w przypadku umów zawieranych na odległość zawartych za pośrednictwem stron internetowych konsument miał możliwość przeczytania i zrozumienia w całości głównych elementów umowy przed złożeniem zamówienia […]. Ważne jest również zapewnienie, aby w takich sytuacjach konsument był w stanie określić moment, w którym przyjmuje na siebie obowiązek zapłaty na rzecz przedsiębiorcy. Dlatego też należy wyraźnie zwracać uwagę konsumenta, w drodze jednoznacznego sformułowania, na fakt, że złożenie zamówienia pociąga za sobą obowiązek zapłaty na rzecz przedsiębiorcy”.


Momentem, w którym dochodzi do nałożenia na konsumenta obowiązku zapłaty, jest najczęściej moment kliknięcia w odpowiedni przycisk. Dlatego też, po drugie, to na przedsiębiorcy spoczywa ciężar zapewnienia konsumentowi jednoznacznej i wyraźnej informacji, że zamówienie pociąga za sobą obowiązek zapłaty.


Po trzecie wreszcie, kluczowe dla całego procesu jest odpowiednie opisanie przycisku, za pomocą którego konsument potwierdza przyjęcie na siebie obowiązku zapłaty. Dyrektywa 2011/83 wyraźnie wskazuje, że oznaczenie takie powinno brzmieć: „zamówienie z obowiązkiem zapłaty” lub podobnie – w każdym przypadku jednak tak, aby nie było wątpliwości co do tego, że samo techniczne złożenie zamówienia będzie skutkowało koniecznością dokonania opłaty. Sankcją za brak jednoznacznego opisania przycisku służącego do potwierdzenia zamówienia jest brak związania konsumenta umową (co – jak się wydaje – należy rozumieć jako brak złożenia oświadczenia woli przez konsumenta, a zatem brak zawarcia takiej umowy w ogóle).


> Stanowisko TSUE


W tym kontekście TSUE zastanawiał się, czy przyciski „Zarezerwuj teraz” i „Sfinalizuj rezerwację” spełniają powyżej opisane wymagania prawne. Aby odpowiedzieć na to pytanie, należało rozważyć dwie kwestie: opis przycisku jako takiego oraz ewentualne uwzględnienie kontekstu i okoliczności towarzyszących kliknięciu przycisku przez konsumenta. W odniesieniu do pierwszego zagadnienia TSUE podkreślił, że nazwa przycisku powinna być albo identyczna jak ta wskazana w dyrektywie 2011/83, tj. „zamówienie z obowiązkiem zapłaty”, albo równoważna. Najistotniejsze jest to, aby z nazwy przycisku jednoznacznie wynikało dla „konsumenta właściwie poinformowanego oraz dostatecznie uważnego i rozsądnego”, że kliknięcie przycisku skutkuje nie tylko potwierdzeniem zamówienia, ale i rodzi prawny obowiązek dokonania płatności.

 

[...]

 

Adwokat, partner w Kancelarii Prawnej Traple Konarski Podrecki i Wspólnicy odpowiadający za praktykę Media Communication & Entertainment. Doktor nauk prawnych, adiunkt w Zakładzie Prawa Konkurencji i Środków Masowego Przekazu w Katedrze Prawa Własności Intelektualnej Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.

prenumerata Numer niedostępny Spis treści

.

Transmisje online zapewnia: StreamOnline

All rights reserved © 2019 Presscom / Miesięcznik \"IT Professional\"