Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies.



29.12.2022

Nowe funkcje od Oracle

W aplikacjach CX, SCM, EPM i HCM Fusion Cloud firmy Oracle pojawiło się wiele nowych...
29.12.2022

Inteligentne sygnały

Nowa usługa Vectra MDR zapewnia wsparcie ekspertów w zakresie bezpieczeństwa...
29.12.2022

Wieloetapowa analiza treści

Firma WithSecure wprowadziła nową warstwę ochrony w swojej opartej na chmurze platformie...
29.12.2022

Kontrola aplikacji

Fortinet zaprezentował nowe funkcje systemu FortiSASE: bezpieczny prywatny dostęp (Secure...
29.12.2022

Zgodnie z przepisami

Nowe rozwiązanie do zarządzania danymi firmy Commvault, oferowane w formie usługi,...
29.12.2022

Większa elastyczność w...

Schneider Electric ogłosił wprowadzenie na rynek urządzenia zasilającego APC NetShelter...
29.12.2022

Firewall nowej generacji

Fortinet zaprezentował nową rodzinę zapór sieciowych nowej generacji (NGFW) – FortiGate...
29.12.2022

Nowy przełącznik źródeł...

Vertiv przedstawił nową rodzinę przełączników źródeł zasilania Vertiv Geist RTS, które...
29.12.2022

Routery VPN Omada

TP-Link poszerza portfolio routerów VPN o dwa nowe urządzenia. ER7212PC to urządzenie 3 w...

Oprogramowanie standardowe w umowie wdrożeniowej

Data publikacji: 04-11-2022 Autor: Piotr Łochowski

W umowach wdrożeniowych często można spotkać termin „oprogramowanie standardowe”. Służy on do opisu jednego z elementów oprogramowania wykorzystywanego we wdrożeniu. Podpowiadamy, jak powinny być skonstruowane postanowienia umowy w takiej sytuacji.

 

Projektowanie postanowień regulujących prawa własności intelektualnej w umowie wdrożeniowej należy rozpocząć od określenia przedmiotu tych praw. Proces ten wymaga ścisłej współpracy z osobami zarządzającymi projektem zarówno po stronie zamawiającego, jak i dostawcy. W głównej mierze polega on na ustaleniu elementów oprogramowania, z których będzie składał się system informatyczny. W opisie oprogramowania wykorzystywanego we wdrożeniu najczęściej wyodrębnia się poszczególne jego typy. W umowie wdrożeniowej, z prawnego punktu widzenia, oprogramowanie zazwyczaj dzieli się na następujące rodzaje: standardowe, dedykowane, osób trzecich, w tym open source. Każdy ze wskazanych rodzajów oprogramowania definiuje się zwykle już we wstępie umowy wdrożeniowej – w słowniku pojęć umownych.

 

W umowie wdrożeniowej mianem oprogramowania standardowego najczęściej określa się oprogramowanie, które istnieje już w chwili jej zawarcia. W konsekwencji jego wytworzenie nie powinno być związane z projektem, lecz nastąpić wcześniej, niż powstał sam projekt. Oprogramowanie dedykowane to najczęściej rozwiązanie wytworzone w toku prac, w którym uwzględniono specyficzne potrzeby zamawiającego. Rynkowym standardem jest, że dostawca przenosi na zamawiającego całość autorskich praw majątkowych do tego rodzaju oprogramowania. Oprogramowanie osób trzecich, w tym open source, w umowie wdrożeniowej definiuje się jako rozwiązanie pochodzące od innego podmiotu niż dostawca. Z reguły stanowi ono gotowy produkt, licencjonowany na podstawie standardowych warunków licencyjnych, które mają charakter adhezyjny, co oznacza, że nabywca może go zaakceptować lub z niego zrezygnować.


Artykuł dotyczy prawidłowej konstrukcji postanowień umowy wdrożeniowej dotyczącej oprogramowania standardowego.

 

> Gotowe rozwiązanie dostawcy


Na oprogramowanie standardowe często patrzy się jak na gotowe rozwiązanie – dostawca korzystał z niego już w przeszłości oraz będzie go używał do realizacji innych projektów. Przedstawione podejście do oprogramowania standardowego w umowie wdrożeniowej jest jednak całkowicie uproszczone. Opiera się na założeniu, że oprogramowanie standardowe to produkt dostawcy, do którego przysługują mu autorskie prawa majątkowe. Głównym zadaniem dostawcy w ramach realizowanego projektu informatycznego jest przede wszystkim wdrożenie własnego, gotowego rozwiązania u zamawiającego, co najczęściej będzie polegać na konfiguracji oprogramowania standardowego. Takie oprogramowanie będzie zazwyczaj jedyne w projekcie. Zdefiniowanie oprogramowania standardowego w umowie wdrożeniowej to ogólne opisanie jego funkcjonalności. Bardziej szczegółową, techniczną charakterystykę oprogramowania warto zawrzeć w karcie produktu, która zostanie dołączona do umowy wdrożeniowej jako jeden z załączników. Najczęściej gotowe rozwiązanie dostawcy ma również takie oznaczenia jak nazwa i wersja. Te informacje też warto uwzględnić w definicji oprogramowania standardowego w umowie wdrożeniowej, ponieważ pozwoli to na dookreślenie i skonkretyzowanie przedmiotu umowy.


Jeśli oprogramowanie standardowe stanowi gotowy produkt dostawcy, wybór modelu korzystania z niego pozostaje mocno ograniczony z uwagi na jego charakter. Oprogramowanie standardowe jest bowiem rozwiązaniem z założenia przeznaczonym dla różnych klientów. W konsekwencji dostawca będzie chciał zaoferować zamawiającym korzystanie z niego na podstawie licencji niewyłącznej. Dla zamawiającego w takim modelu współpracy istotne będą trzy kwestie: zagwarantowanie trwałości licencji, swoboda korzystania z oprogramowania w ramach organizacji zamawiającego oraz brak uzależnienia się od dostawcy (uniknięcie vendor lock-in).


TRWAŁOŚĆ LICENCJI

 

Z punktu widzenia zamawiającego istotne jest, by konstrukcja postanowień licencyjnych gwarantowała mu niewypowiadalność umowy w tym zakresie. Prawo dostawcy do wypowiedzenia licencji powinno zostać ograniczone do enumeratywnie wyliczonych przypadków, takich jak: naruszenie warunków licencji przez zamawiającego lub brak uiszczenia opłaty licencyjnej. Takie ukształtowanie postanowień licencji nie jest złym rozwiązaniem również dla dostawcy, gdyż daje mu kontrolę nad korzystaniem z oprogramowania przez zamawiającego oraz wywiązywaniem się przez niego ze zobowiązań finansowych. W konsekwencji umowa licencyjna powinna być zawarta na czas nieokreślony z prawem do jej wypowiedzenia tylko w szczególnych przypadkach.


Ze względu na konstrukcję przepisów polskiego prawa autorskiego zapewnienie trwałości licencji w umowie wdrożeniowej nie jest łatwym zadaniem. Zgodnie z art. 68 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (dalej: pr. aut.) umowę licencyjną zawartą na czas nieoznaczony można wypowiedzieć, jeśli sama umowa nie stanowi inaczej, na rok naprzód, na koniec roku kalendarzowego. Brak postanowień o możliwości swobodnego wypowiedzenia umowy licencyjnej nie powoduje, że takiej umowy nie da się wypowiedzieć bez żadnego powodu. Taką możliwość daje bowiem przywołany przepis prawa autorskiego. Rozwiązaniem tej sytuacji nie jest także zawarcie licencji na odpowiednio długi czas, np. na 20 lat. Zgodnie z art. 68 ust. 2 pr. aut. umowę zawartą na czas dłuższy niż pięć lat uważa się za zawartą na czas nieoznaczony w zakresie, w jakim dotyczy to jej wypowiedzenia. Tym samym po pięciu latach obowiązywania umowa jest swobodnie wypowiadalna z zachowaniem terminu wskazanego w art. 68 ust. 1 pr. aut.

 

Sytuację dodatkowo komplikuje to, że możliwość nieskrępowanego wypowiedzenia umowy odnosi się tylko do dostawcy będącego licencjodawcą. W efekcie sytuacja zamawiającego po upływie pięciu lat trwania umowy ulega pogorszeniu, gdyż dostawca ma prawo do zakończenia umowy bez negatywnych konsekwencji. Aby przeciwdziałać takiej sytuacji, warto w umowie wdrożeniowej uregulować termin wypowiedzenia licencji, a nawet zobowiązać dostawcę, że nie będzie korzystać z prawa do wypowiedzenia umowy przez oznaczony czas. Termin wypowiedzenia powinien być odpowiednio długi, np. dziesięcioletni. Ponadto warto zauważyć, że w jednym z wyroków Sądu Apelacyjnego w Warszawie (wyrok SA w Warszawie z dnia 17 grudnia 2015 r., VI ACa 1735/14) dopuszczono zawarcie licencji na czas nieoznaczony bez prawa do jej wypowiedzenia. Taka umowa musi jednak spełniać następujące warunki:

 

  • licencja powinna mieć charakter niewyłączny;
  • licencjobiorca z góry uiścił całą opłatę licencyjną wraz z zawarciem umowy;
  • korzystanie z licencji nie wymaga od licencjodawcy spełnienia jakichkolwiek dodatkowych obowiązków.


SWOBODA KORZYSTANIA


Kolejną kwestią jest zapewnienie dostawcy swobody w korzystaniu z oprogramowania. W tym przypadku należy pamiętać, że oprócz właściwego opisania pól eksploatacji strony mogą również określić sposoby korzystania z oprogramowania. Zamawiający musi dopilnować, aby licencja nie zawierała ograniczeń dotyczących liczby użytkowników, stanowisk, serwerów, instalacji, wolumenu danych, rodzajów środowisk (np. testowych, produkcyjnych). Brak takich postanowień w umowie wdrożeniowej naraża bowiem zamawiającego na spory interpretacyjne z dostawcą. W najgorszym przypadku może nawet prowadzić do wypowiedzenia umowy przez dostawcę z powołaniem się na naruszenie postanowień licencji. W przypadku braku porozumienia między stronami co do skuteczności zakończenia umowy może dojść do sporu sądowego, którego przedmiotem będzie ustalenie, czy doszło do naruszenia umowy uprawniającego do jej wypowiedzenia. Dlatego w umowie wdrożeniowej warto zawrzeć postanowienia pozwalające uniknąć wątpliwości interpretacyjnych. Z punktu widzenia interesu zamawiającego dobrą praktyką jest wyrażenie w umowie intencji, że korzystanie przez zamawiającego z oprogramowania standardowego nie będzie ograniczało swobodnego prowadzenia działalności gospodarczej przy wykorzystaniu nabytego oprogramowania. Z punktu widzenia dostawcy, projektując postanowienia związane z korzystaniem z oprogramowania, należałoby pamiętać o zablokowaniu zamawiającemu możliwości oferowania oprogramowania podmiotom trzecim oraz prowadzenia działalności konkurencyjnej.


NIEZALEŻNOŚĆ ZAMAWIAJĄCEGO

 

Następną kwestią jest uniknięcie uzależnienia się od dostawcy, czyli korzystania z jednego wykonawcy z uwagi na postanowienia licencyjne. Część zamawiających świadomie rezygnuje z niezależności na rzecz rozwijania trwałego partnerstwa technologicznego z wybranym dostawcą. Zamawiający, który chce mieć jednak prawo wyboru dostawcy w przyszłości lub chce samodzielnie rozwijać wdrożone oprogramowanie, powinien zagwarantować sobie taką możliwość w umowie. Temu służy nabycie przez zamawiającego prawa do wykonywania autorskiego prawa zależnego. W przypadku rozwiązania, jakim jest oprogramowanie standardowe, dostawca będzie mógł zaoferować zamawiającemu licencję niewyłączną. Wskazane uprawnienia będą jednak pozwalać na ingerowanie w utwór, jakim jest oprogramowania standardowe.

 

[...]

 

Adwokat w kancelarii Barta & Kaliński sp. j., specjalizuje się w ochronie danych osobowych i prawie autorskim, projektach IT oraz projektach dla branży reklamowej i mediowej.

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.

.

Transmisje online zapewnia: StreamOnline

All rights reserved © 2019 Presscom / Miesięcznik \"IT Professional\"